DPF filter en DME-wetgeving
“DPF filter en DME-wetgeving, hoe zit dat nu eigenlijk?”
Een Diesel Particulate Filter (DPF) bij machines werkt op een vergelijkbare manier als bij voertuigen, maar de omstandigheden en de gebruikspatronen van machines kunnen de werking en het onderhoud van het DPF-filter sterk beïnvloeden. DPF-filters in machines, zoals graafmachines, bulldozers, tractoren, generatoren, lichtmasten en andere bouw- en landbouwmachines, zijn ook ontworpen om fijnstofdeeltjes uit de uitlaatgassen te filteren en zo de emissies te verlagen.
Werking van een DPF-filter in machines
- Opvangen van roetdeeltjes:
- Net als bij dieselvoertuigen vangt het DPF-filter in machines de roet- en fijnstofdeeltjes op die ontstaan tijdens de verbranding van diesel. Dit gebeurt in een poreuze structuur van keramisch materiaal, meestal cordieriet of siliciumcarbide, met kleine kanalen waarin de deeltjes achterblijven.
- Schone uitlaatgassen verlaten vervolgens het filter, terwijl schadelijke deeltjes worden vastgehouden.
- Regeneratie van het DPF-filter:
- Machines werken vaak bij lage toerentallen of op wisselende belastingen, wat betekent dat de uitlaattemperatuur soms onvoldoende is om het filter vanzelf te reinigen (passieve regeneratie). Daarom is regeneratie in deze machines extra belangrijk om verstopping te voorkomen:
- Actieve regeneratie: Bij machines is actieve regeneratie het meest gebruikelijk. Hierbij verhoogt het systeem tijdelijk de temperatuur van het DPF-filter door extra brandstof toe te voeren. Dit verbrandt de opgehoopte roetdeeltjes en voorkomt verstopping van het filter.
- Manuele regeneratie: Veel machines hebben een manuele regeneratieoptie, waarbij de machinist het proces kan starten als het filter dreigt vol te raken. Dit gebeurt vaak op locatie, en de machine moet hiervoor stil staan, zodat de verbranding van roetdeeltjes veilig kan plaatsvinden.
- Geforceerde regeneratie bij onderhoud: Wanneer de actieve en manuele regeneratie niet voldoende zijn en het filter ernstig verstopt raakt, moet het DPF-filter in de werkplaats worden gereinigd door middel van een geforceerde regeneratie. Hierbij wordt onder gecontroleerde omstandigheden het filter sterk verhit om alle opgehoopte deeltjes te verbranden.
- Onderhoud en vervanging:
- Machines hebben vaak intensieve gebruiksomstandigheden, zoals zware belasting, werken op lage snelheden en lange periodes van stationair draaien. Dit verhoogt de kans op verstopping van het filter, waardoor regelmatig onderhoud en reiniging van het DPF nodig zijn.
- Bij langdurig gebruik hopen zich uiteindelijk asresten op in het filter, die niet door het verbrandingsproces verdwijnen. Deze as moet fysiek worden verwijderd door het filter te reinigen of te vervangen, wat afhankelijk is van de gebruiksintensiteit van de machine.
Met de invoering van de nieuwe Directe Milieu Emissies (DME)-wetgeving stelt de overheid strenge eisen aan bouw- en landbouwmachines die gebruikmaken van dieselmotoren. De focus van de wetgeving ligt vooral op de verplichting tot het gebruik en onderhoud van Diesel Particulate Filters (DPF-filters) om zo de uitstoot van fijnstof drastisch te verlagen.
De DME-wetgeving, die vanaf januari 2025 gefaseerd wordt ingevoerd, stelt vast dat niet alleen voertuigen op de weg, maar ook stationaire machines en mobiele werktuigen in de bouw en landbouw moeten voldoen aan strengere emissie-eisen. Veel van deze machines, zoals graafmachines, tractoren, generatoren en heftrucks, hebben dieselmotoren die aanzienlijke hoeveelheden fijnstof en andere schadelijke stoffen uitstoten. Met een goed werkend DPF-filter kan de uitstoot van schadelijke deeltjes met meer dan 90% worden gereduceerd.
De DME-wetgeving schrijft voor dat alle bouw- en landbouwmachines met een dieselmotor vanaf 2025 verplicht uitgerust moeten zijn met een werkend DPF-filter. Voor oudere machines zonder fabrieksmatig ingebouwd filter wordt een retrofitting verplicht gesteld, zodat ook zij aan de nieuwe emissienormen kunnen voldoen. Machines die niet aan deze eisen voldoen, krijgen geen goedkeuring tijdens de jaarlijkse veiligheids- en emissie-inspecties, wat kan leiden tot een werkverbod en hoge boetes.
“We moeten onze verantwoordelijkheid nemen in de bouw en landbouwsector. Fijnstof en schadelijke stoffen in uitlaatgassen hebben een direct effect op de gezondheid van werknemers en omwonenden van bouw- en landbouwlocaties,” aldus Minister van Infrastructuur en Waterstaat, Mark Harbers. “Deze nieuwe wetgeving draagt bij aan een schonere luchtkwaliteit voor iedereen.”
Hoewel de nieuwe wetgeving wordt gezien als een belangrijke stap in het verbeteren van luchtkwaliteit, is de aanpassing niet zonder kosten. Veel bedrijven in de bouw en landbouwsector zullen moeten investeren in nieuwe machines of in de installatie van DPF-filters op bestaande machines. De kosten voor een DPF-retrofit variëren sterk, van ongeveer €2.000 tot €5.000 per machine, afhankelijk van het type en de specificaties.
De overheid heeft aangekondigd subsidieprogramma's in te stellen om bedrijven financieel te ondersteunen bij deze investeringen. Het Nationaal Fonds voor Schone Machines (NFSM) biedt hiervoor in 2025 en 2026 subsidiemogelijkheden om bedrijven te helpen bij de aanschaf en installatie van de vereiste filters.
Naast de verplichte DPF-installatie voert de overheid striktere controles in op emissies op werkplaatsen en agrarische terreinen. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) zal met regelmaat inspecties uitvoeren op bouwplaatsen en landbouwterreinen om naleving van de DME-wetgeving te controleren. Machines zonder functionerend DPF-filter zullen niet alleen beboet worden, maar kunnen ook een tijdelijk gebruiksverbod opgelegd krijgen totdat de filters zijn geïnstalleerd of gerepareerd.
Ook bij Trime North zijn voor alle machines in de range een retrofit DPF filter te verkrijgen. Vraag tijdig een offerte aan zodat u zeker bent dat in Januari uw machines zijn voorzien van een DPF filter.